Sự ra đời và phát triển Ultimate Frisbee quốc tế
Hiện nay, Ultimate Frisbee là môn thể thao ném đĩa đồng đội rất phổ biến, với hơn 7 triệu người chơi tại hơn 80 quốc gia trên thế giới, đặc biệt như Mỹ, Châu u, các nước Châu Á,… Liên đoàn đĩa bay thế giới (World Flying Disc Federation: WFDF) là cơ quan đại diện quốc tế cho 56 hiệp hội Ultimate thành viên tại 56 quốc gia. Rất nhiều giải đấu Ultimate quốc tế và địa phương lớn nhỏ được tổ chức thường niên, quanh năm. Đằng sau sự phát triển như bây giờ, Ultimate đã khởi đầu như thế nào?
Những nhóm chơi Ultimate đầu tiên
Sự khởi nguồn của Ultimate phần lớn là do Joel Silver và hội đồng học sinh trường trung học Columbia (Columbia High School: CHS) ở New Jersey, vào năm 1968. Ban đầu, họ tạo ra trò chơi như một hình thức “ném đĩa” với khung thành hai bên tương tự như bóng đá, thường được đánh dấu bằng cột điện thoại hoặc đống áo khoác của các người chơi. Điều này sau đó được rút ngắn thành Ultimate và giữ nguyên tên gọi này kể từ đó.
Sau vài năm hoạt động, các quy tắc trong ấn bản đầu tiên và thứ hai do sinh viên CHS là Buzzy Hellring soạn thảo, sau đó được Silver và John Hines hoàn thiện. Trò chơi Ultimate liên trường đầu tiên được tổ chức là giữa CHS và Millburn High vào năm 1970; CHS thắng, 43-10.
Năm 1971, một hội nghị đầu tiên của các đội Ultimate được tổ chức, gồm 5 trường trung học ở New Jersey (có cả CHS và Milburn). Sau đó, vài sinh viên chơi xuất sắc nhất khi tốt nghiệp đã thành lập các đội Ultimate tại các trường cao đẳng và đại học tương ứng của họ. Ngoài lề, trận đầu Ultimate Frisbee này được diễn ra đúng 103 năm sau trận đấu bóng đá giữa các trường học đầu tiên của Mỹ, trên cùng một địa điểm, nơi đã trở thành bãi đậu xe. Cùng một đội đã giành chiến thắng với tỷ số như nhau.
Các giải đấu và hiệp hội Ultimate quốc tế đầu tiên
*Ultimate là tên môn thể thao, Frisbee là tên gọi của các loại đĩa bay của Công ty Wham-O.
Trước Ultimate, đĩa Frisbee được sử dụng để chơi nhiều môn khác nhau, đã có giải đấu được tổ chức để dành riêng cho các môn ném đĩa này. Năm 1975, trường Yale tổ chức giải đấu Ultimate đầu tiên gồm 8 đội đại học tham dự, chiến thắng thuộc về Rutgers. Mùa hè năm đó, môn thể thao ném đĩa Ultimate được giới thiệu tại Giải vô địch ném đĩa thế giới (World Frisbee Championships) lần thứ hai tại Rose Bowl, Hoa Kỳ.
Cùng thời điểm đó, các môn thể thao về ném đĩa bay cũng bắt đầu lan rộng sang châu u và châu Á. Với bằng chứng là sự thành lập của các hiệp hội ném đĩa quốc gia như:
- Liên đoàn ném đĩa Thụy Điển ( the Swedish Frisbee Federation, viết tắt SFF) năm 1974.
- Hiệp hội đĩa ném đĩa Nhật Bản (Japanese Frisbee Disc Association) năm 1975
- FDA Úc năm 1976.
- Bỉ và Áo từng tổ chức FDA vào năm 1977.
- FDA của Phần Lan năm 1978.
- Liên đoàn thể thao ném đĩa Đan Mạch (Danish Frisbee Sport Union) vào năm 1978.
Sau đó, hiệp hội những người chơi Ultimate (The Ultimate Players Association, viết tắt UPA) được thành lập vào năm 1979, với giám đốc đầu tiên là Tom Kennedy. UPA là cơ quan quốc gia quản lý về môn thể thao Ultimate tại Hoa Kỳ, cũng là tổ chức US Ultimate cấp quốc gia đầu tiên do những người chơi điều hành. 
Trước thời điểm này, các sự kiện thể thao đều được tài trợ và/hoặc điều hành bởi Hiệp hội ném đĩa quốc tế (International Frisbee Association: IFA), từng là chi nhánh của công ty đồ chơi Wham-O, nhưng đến năm 1983 thì đóng cửa. Sau khi IFA đóng cửa, số thành viên được báo cáo là 100.000 thành viên tại 30 quốc gia.
Tại giải UPA quốc tế đầu tiên tổ chức năm 1979, trường Glassboro đã giành chiến thắng trước Santa Barbara Condors với tỷ số 19-18. Sang năm 1980, giải vô địch Ultimate Châu u (Ultimate European Championship) đầu tiên diễn ra tại Paris, Pháp. Với kết quả vị trí thứ nhất, thứ hai và thứ ba lần lượt là Phần Lan, Anh và Thụy Điển.
Sự phát triển của Ultimate quốc tế chính chức
Liên đoàn đĩa bay thế giới (World Flying Disc Federation: WFDF) là cơ quan quản lý quốc tế về tất cả các môn đĩa thể thao, được thành lập vào năm 1984. Sau đó WFDF tổ chức nhiều giải đấu Ultimate thế giới thường niên hàng năm. Tới năm 1986, giải vô địch Ultimate thế giới (World Ultimate Championships) đầu tiên diễn ra tại Colchester, Vương quốc Anh (UK), với chức vô địch dành cho Flying Circus (giải open), Hoa Kỳ, Lady Condors (giải women), Hoa Kỳ và Thụy Điển (giải juniors).
Ngay sau đó năm 1989, giải vô địch các câu lạc bộ Ultimate thế giới (World Ultimate Club Championships: WUCC) đầu tiên được tổ chức tại Cologne, Đức. Kết quả chiến thắng giành cho các đội Philmore (open, Hoa Kỳ) và Lady Condors (women, Hoa Kỳ).
Không chỉ dừng lại ở các giải đó, giải dành cho câu lạc bộ Master quốc tế cũng được tổ chức, đội Seven Sage (master, Mỹ) trở thành nhà vô địch đầu tiên, tại Millfield, Vương quốc Anh, năm 1995, và Red Fish, Blue Fish là nhà vô địch giải đầu hỗn hợp (Mixed champion: cả nam và nữ) đầu tiên tại St. Andrews, Scotland, năm 1999.
Tới năm 2012, American Ultimate Disc League (AUDL) đã thành lập giải đấu ném đĩa Ultimate chuyên nghiệp đầu tiên. Giải đấu bắt đầu chỉ với 8 đội nhưng sau đó đã phát triển lên 26 đội trên khắp Hoa Kỳ và Canada. Ngày 17 tháng 1 năm 2024, AUDL chính thức trở thành The Ultimate Frisbee Association (UFA). Thường niên, UFA sẽ tổ chức những mùa giải ném đĩa chuyên nghiệp UFA Championship Game, AUDL Championship Weekend. Các giải đấu của UFA có một số thay đổi về quy tắc so với bộ quy tắc truyền thống do USA Ultimate (USAU) và WFDF đặt ra.
Hiện nay, theo WFDF cho biết, môn thể thao ném đĩa Ultimate được biết đến và chơi bởi khoảng hơn 7 triệu người tại hơn 80 quốc gia trên thế giới. WFDF có mặt và đại diện cho 59 hiệp hội thành viên ở 56 quốc gia. Hiệp hội Người chơi Ultimate Hoa Kỳ (Ultimate Players Association của USA) báo cáo có tổng số thành viên lên trả phí tới hơn 13.000.
Sau hơn 55 trôi qua kể từ khi chiếc đĩa bay đầu tiên được ném vào khung thành dưới ánh đèn tại bãi đậu xe của trường trung học Columbia. Số lượng thành viên trong UPA và các tổ chức quốc gia, địa phương khác trên thế giới đang tăng lên hàng năm với tốc độ đáng kinh ngạc. Bạn đã sẵn sàng để vượt qua các giới hạn của bản thân, kết bạn qua môn thể thao đặc biệt này chưa? Biết đâu, bạn sẽ khó có thể cưỡng lại sức hấp dẫn của Ultimate sau khi chơi nó đấy!
- Video giải đấu: 2023 UFA Championship Game: Salt Lake vs New York
- Series giải ném đĩa của WFDF: 2023 World Under-24 Ultimate Championships
Xem thêm:
- Sự phát triển Ultimate tại Việt Nam
- Môn thể thao Ultimate frisbee là gì? Chơi thế nào?
Rất vui vì bạn quan tâm tới Ultimate Frisbee TV, mong rằng thông tin chúng tôi chia sẻ giúp bạn hiểu thêm về môn thể thao thú vị này. Cùng tận hưởng thời gian chơi ném đĩa vui vẻ bên những người bạn của mình. Để lại bình luận để trao đổi và góp ý để nội dung của chúng tôi hoàn thiện hơn nhé!
Lưu ý:
- Nội dung được tổng hợp từ nhiều nguồn uy tín (có để nguồn cuối trang hoặc ngay trong thông tin) và từ kinh nghiệm cá nhân. Nếu có bất kỳ phần nội dung nào vi phạm bản quyền hoặc chưa chính xác, xin lỗi vì sơ xuất này, hãy thông báo cho chúng tôi để gỡ nội dung xuống. Cảm ơn!
- Nguồn ảnh, video tổng hợp Internet và tự sản xuất.
- Trích dẫn nguồn ultimatetv.vn khi copy nội dung và hình ảnh từ website này!
Nguồn ảnh: Internet
Nguồn nội dung tổng hợp:
https://archive.usaultimate.org/about/
…
